ngữ văn 9

Thứ hai - 19/01/2015 02:32
lặng lẽ Sa Pa
Ngày soạn : 20/11/2014
Ngày giảng :27/11/2014
                                                     
                                                           TIẾT 67
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA
                                                               ( Nguyễn Thành Long )
 
I. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức :
  - HS  cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người thầm lặng cống hiến quên mình vì Tổ quốc trong truyện.
  - Nghệ thuật kể chuyện ,miêu tả sinh động hấp dẫn trong truyện .
 2. Kỹ năng :
 - Hiểu diễn biến truyện và tóm tắt được cốt truyện .
 - Phân tích được nhân vật trong tác phẩm tự sự
 - Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm
 -  Rèn kĩ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện: miêu tả nhân vật, những bức tranh thiên nhiên.
3. Giáo dục
-  Giáo dục  tình yêu lao động, lao động để xây dựng quê hương đất nước .
4. Định hướng phát triển năng lực         
+ Năng lực cảm thụ văn học, giao tiếp, hợp tác
II. Phương pháp, kĩ thuật dạy học
- PP DH: Hoạt động nhóm,
- KTDH: Động não, suy nghĩ...
III. Chuẩn bị            
1. Thày  : soạn giáo án.  
 2. Trò : Học bài cũ, làm bài tập, soạn bài mới.    
III.Kiểm tra bài cũ : Không
IV. Các hoạt động dạy – học
 
           Hoạt động của thầy và trò
 
 
Nội dung bài học
 HĐ1: Giới thiệu bài
Mời bạn đến Sa Pa, nằm ở độ cao 1.650m so với mặt biển giữa vùng núi non nên thơ, hùng vĩ. Sa Pa theo tiếng người dân tộc là Sapả nghĩa là vùng hồ vì xưa kia trước khi có thị trấn Sa Pa trên cao, nhà cửa dân cư quần tụ ở vùng hồ.
Sa pa có diện tích 250 ha cách Hà Nội 360 km về hường Tây Bắc, cách Lào Cai 38 km với số dân 40 nghìn người mà người Mông chiếm 53%...
 HĐ2: HD đọc và tìm hiểu chung
 
 
(?) Dựa vào Tiểu dẫn SGK em hãy giới thiệu vài nét về tác giả và hoàn cảnh ra đời truyện ngắn ?
HS: Trả lời
 
GVBS:Bút danh: Nguyễn Thành Long, Phan Minh Thảo, Lưu Quỳnh.Các tác phẩm: Bát cơm cụ Hồ (tập bút ký, 1952) Gió bấc gió nồm (tập bút ký, 1956) Hướng điền (tập truyện ngắn, 1957) Chuyện nhà chuyện xưởng (tập truyện ngắn,1962)Trong gió bão (truyện, 1963)Giữa trong xanh (tập truyện ngắn, 1972)Nửa đêm về sáng (tập truyện ngắn, 1978) Lý Sơn, mùa tỏi (tập truyện ngắn, 1981)Giải thưởng văn chương: Giải thưởng Phạm Văn Đồng do Chi hội văn nghệ liên khu V trao tặng năm 1953 cho tập bút ký “Bát cơm cụ Hồ”.
- Sáng tác năm 1970 sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai của tác giả (khi miền Bắc đang đi lên xây dựng CNXH) .
 
 
 
 
GV : Nêu yêu cầu đọc, đọc văn bản.
HS đọc tiếp, nhận xét cách đọc.
GVNX:
(?) Hãy tóm tắt văn bản.
HS: Tóm tắt, nhận xét
? Với bài tóm tắt của bạn, em đánh giá điểm cho bạn?
HS: Cho điểm
GV chốt bài tóm tắt, nhận xét cách đánh giá của HS
Ông họa sĩ xin hoãn buổi tiệc chia tay nghỉ hưu để đi thực tế. Ông gặp được bác lái xe vui tính, cô kĩ sư mới ra trường lên nhận công tác ở Lào Cai. Ông được giới thiệu và gặp một thanh niên làm việc ở trạm khí tượng trên đỉnh núi Yên Sơn.
 
Cặp đôi thảo luận:
 
(?) Em có nhận xét gì về cốt truyện và tình huống cơ bản của truyện ngắn ?
HS:
GVNX:
 
 
 
 
 
 
 
 
(?) Truyện được kể theo ngôi nào? Xác định nhân vật chính?Tác dụng ngôi kể ấy?
HS: Không sử dụng ngôi kể thứ nhất( Tức là để ông Họa sĩ xưng tôi) – Kể theo ngôi thứ 3- nhưng tác giả lại đặt điểm nhìn vào nhân vật ông Họa Sĩ, 1 đoạn nhỏ là điểm nhìn của cô kĩ sư.
 
GV : Củng cố, bổ sung.
 
(?) Văn bản được chia làm mấy phần, hãy xác định giới hạn và nội dung của từng phần ?
HS:
 
 
 
 
 
GV chốt.
 
 
 
HĐ3: HD đọc hiểu văn bản
(?) Hãy cho biết vị trí của nhân vật anh thanh niên trong truyện? Háy nhận xét cách miêu tả của tác giả về nhân vật này? ( dụng ý như thế nào?)
HS:
- Anh là nhân vật chính được miêu tả xuất hiện trong cuộc gặp gỡ chốc lát nhưng đủ để cho các nhân vật khác ghi nhận một ấn tượng về chân dung -> cảm nhận được con người và đất Sa Pa: có những con người làm việc và lo nghĩ vì đất nước.
* GV cho HS thảo luận theo nhóm( 3 nhóm)
Nhóm 1:
 (?) Qua lời kể của các nhân vật anh thanh niên là người như thế nào ? anh làm công việc gì ? Hoàn ảnh sống và làm việc của anh thanh niên  như thế nào?
HS nhóm 1 trình bày
HS nhóm khác bổ sung
- Công việc đo nắng ,đo gió ,trấn động... để dự báo thời tiết hàng ngày phục vụ sản xuất và chiến đấu .
 - Sống một mình cô đơn  trên đỉnh  núi cao 2600m , cô đơn, công việc nhiều gian khổ, đòi hỏi phải tỉ mỉ và chính xác
GV: Công việc của anh phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu, anh có tinh thần trách nhiệm cao( nửa đêm dù mưa, gió, tuyết…) nhưng gian khổ nhất là vượt qua sự cô đơn, vắng vẻ, quanh năm suốt tháng trên đỉnh núi cao
Nhóm 2:
( ?) Điều gì giúp anh vượt qua  và hoàn thành nhiệm vụ như vậy?
HS: trình bày, nhận xét chéo
GV chốt
(?) Trong công việc anh quan niệm ra sao ?
HS: bộc lộ
 
 
Nhóm 3:
(?) Tuy vậy anh có cách tổ chức cuộc sống như thế nào? Hãy tìm những chi tiết thể hiện điều đó ?
HS:
 
(?) Em có nhận xét gì về cuộc sống vật chất và tinmh thần của anh thanh niên ?
HS: bộc lộ
GV NX:
 
GV : Ngoài ra ta còn nhận thấy anh thanh niên có phẩm chất gì đáng quý ?
Khi ông hoạ sĩ muốn vẽ, anh thanh niên đã có thái độ như thế nào?
HS:
 
 (?) Em cảm nhận được tính cách và phẩm chất gì của người thanh niên qua cuộc trò chuyện này? Hãy chứng minh những nhận xét đó của mình?
HS:
GVBS: Nghệ thuật khắc họa tính cách của nhân vật được đưa vào cuộc gặp gỡ ngắn ngủi không đầy 30 phút để nhân vật tự bộc bạch tự nhiên về nét đẹp tính cách, tâm hồn, tình cảm khát khao gặp gỡ, trò chuyện với mọi người.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
I. Đọc và tìm hiểu chung
 1. Tác giả, tác phẩm.
 a. Tác giả :
- Nguyễn Thành Long( 1925-1991)
Quê: Duy Xuyên - Quảng Nam.Là cây bút chuyên viết truyện ngắn và kí .
 - Truyện của ông hấp dẫn, trong sáng, giàu chất thơ, nhẹ nhàng, ý nghĩa sâu sắc.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
b. Tác phẩm .
- Viết năm 1970, sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai vào mùa hè năm 1970 của tác giả.
- In trong tập “Giữa trong xanh”in năm 1972.
 
 
2. Đọc- kể tóm tăt
  
 
* Tóm tắt văn bản:
Chuyện kể lại cuộc gặp gỡ tình cờ giữa ông hoạ sĩ già, cô kĩ sư và bác lái xe với anh thanh niên làm  công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn - Sa Pa Trong chuyến đi trước khi về hưu của nhà  hoạ sĩ.
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Cốt truyện và tình huống truyện
- Cốt truyện đơn giản xoay quanh một cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa ông họa sĩ già, cô kĩ sư trẻ với anh thanh niên làm ở trạm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn.
=> Đây cũng là tình huống của truyện.
* Tình huống trên giúp tác giả giới thiệu nhân vật chính một cách thuận lợi và để cho nhân vật hiện lên qua cái nhìn và ấn tượng của nhân vật khác.
4. Ngôi kể và điểm nhìn
 -.Ngôi kể: ngôi thứ ba.
 - Điểm nhìn trần thuật: nhiều điểm nhìn . Nhân vật anh thanh niên được khắc hoạ qua cái nhìn và cảm nhận của các nhân vật khác
-> Tác dụng: Câu chuyện trở nên chân thực tạo điều kiện làm nổi bật nhân vật và chủ đề tư tưởng của tác phẩm.
 
5. Thể loại ,bố cục
 * Thể loại: Truyện ngắn
  * Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Bác lái xe giới thiệu một người cô độc nhất thế gian này.
+ Phần 2: Cuộc gặp gỡ trò chuyện giữa anh thanh niên, bác lái xe, ông hoạ sĩ, cô kĩ sư.
+ Phần 3:  Họ chia tay nhau, ông hoạ sĩ, cô kĩ sư trẻ xuống đồi cứ vấn vương vì sao anh thanh niên không tiễn ra tận xe.
 
II. Đọc hiểu văn bản.
1. Nhân vật anh thanh niên
 a. Vị trí của nhân vật và cách miêu tả của tác giả
 
- Anh thanh niên là nhân vật chính , xuất hiện trong chốc lát nhưng đủ để các nhân vật khác ghi nhận một ấn tượng về con người và đất Sa Pa
 
 
 
 
 
 
 
b. Những nét  đẹp về  nhân vật anh thanh niên
 
 
- Anh là chàng trai trẻ 27 tuổi, yêu đời, sống và làm việc một mình trên đỉnh núi cao quanh năm suốt tháng giữa cỏ cây mây mù  ở Sa Pa
+ Công việc đòi hỏi phải tỉ mỉ và chính xác -> anh vẫn hoàn thành nhiệm vụ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
- Anh yêu nghề, say mê với nghề, anh hiểu được ý nghĩa công việc anh làm có góp phần vào công việc của đất nước.
- Anh có tinh thần trách nhiệm  cao trong công việc, anh tìm thấy nguồn vui trong công việc Anh không cảm thấy cô đơn vì công việc với anh là có ích cho cuộc sống cho mọi người.
- Anh biết cách sắp xếp tổ chức cuộc sống ngăn nắp ,giản dị  khoa học, chủ động tạo niềm vui cho riêng mình như : Trồng hoa, đọc sách, nuôi gà   
à Cuộc sống đầy đủ vật chất và tinh thần.
 
 
 
 
 
- Anh cũng là người, cởi mở, hiếu khách ,khiêm tốn, chân thành,quý trọng tình cảm của người khác
 
= > Đó là nhân vật với những nét đẹp về tinh thần ,tình cảm ,cách sống ,suy nghĩ về cuộc sống ,có trách nhiệm trong công việc
 VI. Củng cố - Dặn dò
 ? Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật anh thanh niên.
  • Chuẩn bị bài phần còn lại cho giờ sau học tiếp .
*Rút kinh nghiệm:
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
                                          ……………………………………….
 
 

Tác giả bài viết: Hà Thị Tuyên

Nguồn tin: tự soạn

 Tags: lặng lẽ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Văn bản mới

01

Sinh hoạt chuyên môn cụm

Thời gian đăng: 04/11/2018

lượt xem: 17 | lượt tải:10

930_BGDĐT-GDTC

Hướng dẫn thực hiện công tác y tế trường học

Thời gian đăng: 31/03/2018

lượt xem: 34 | lượt tải:23
Quảng cáo 2
Thăm dò ý kiến

Cảm ơn bạn đã ghé thăm Website. Bạn biết trang của chúng tôi qua:

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây